Alıntı

“Herhangi bir konuda bilgi edinmek isteyen kişi, bunu yaparken yalnızca talebu’l-hakk gütmelidir.” – İbn Rüşd’den Alıntılar

İbn Rüşd’ün ilim yolunda araştırmacıların bilmesi gereken hususlara dair söylediği kaideleri İslam Felsefesi Tarih ve Problemler adlı kitaptan alıntılıyoruz.

Herhangi bir konuda bilgi edinmek isteyen ve zihinsel bir faaliyete yönelen kişi, bunu yaparken yalnızca “gerçeğe ulaşma amacı” (talebu’l-hakk) gütmelidir.

  1. Gerçeğe ulaşma sürecinde hiçbir engel ve mazeret onu yolundan alıkoymamalı, görev ve sorumluluk bilinci ile gerçeği aramaya devam etmelidir.
  2. Gerçeğe ulaşmak adına insanlığın felsefe ve bilim alanında ortaya koymuş bulunduğu yöntem, tecrübe ve bilgi birikimini asla küçümsememeli ve göz ardı etmemelidir.
  3. Gerçeği bulma yolunda yöntem tecrübe ve görüşlerinden yararlanabilecek kimselerin sahip oldukları inançlar ile mensup oldukları din, mezhep yahut toplum, hiçbir şekilde gerçeğin önüne geçirilmemelidir.
  4. Karşılaşılan hiçbir fikir ve düşünce körü körüne kabul edilmemeli, tam aksine “eleştirici” ve “seçici” davranılmalıdır.
  5. Her şeye rağmen insan aklının kavrayıp çözüme kavuşturmada yetersiz kaldığı metafizik sorunlar konusunda son söz “vahy”e bırakılmalı; bunula birlikte uzmanlık şartlarını haiz olanların güçleri nispetinde yorum yapma [tevil] hak, yetki ve sorumluluklarının olduğu kabul edilmelidir.
  6. […] Herhangi bir araştırma yaparken izlenebilecek en doğru ve yararlı yöntem, doğrudan doğruya “sorun” ele alınıp incelenerek çözüme yönelik bir “tez” ortaya konulmasıdır.
  7. “Sorun”un çözümüne ilişkin ileriye sürülen herhangi bir görüşten (antitez) yola çıkılarak yeni bir çözüm yahut yorum arayışına gidilmesi halinde, 1) hareket noktası olarak alınan karşıt görüş (antitez), -sanki kendi savunduğu görüşmüşçesine- bütün dayanak ve gerekçeleriyle birlikte, son derece tarafsız ve ön yargısız bir yaklaşımla ortaya konulmalı; 2) ilk başta gerçek dışı gibi görünen bu görüş karşısında, onu ileri sürenin bakış açısı ve gerekçeleri doğrultusunda bu durumu ortadan kaldıracak sağlam ve tutarlı öncüller bulmaya çalışmalı, konu tekrar tekrar gözden geçirilmelidir.

 

Kaynak: İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, ed. Cüneyt Kaya, s. 370-371

*Abdullah Bardakçı alıntıladı.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s