Okuma Listeleri

Çağdaş İslâm Düşüncesi Okuma Listesi

Çağdaş dönemde İslâm düşüncesinde etkili olmuş isimler üzerine hocalarımızdan tavsiyelerle oluşturduğumuz listeyi paylaşıyoruz. İstifade edilmesi dileğiyle.

Çağdaş İslam düşüncesini bir grup düşünce, yazar ve akım adları olarak öğrenmek o kadar zor değildir. Lakin bu alanda sadece genel kültür sahibi olmak değil, daha derin bir ilgi geliştirerek bu başlık altındaki tartışmalara dâhil olmak, uzun soluklu bir okuma süreci anlamına gelir. Çağdaş İslam düşüncesinin zaruri addedilebilecek noktalarına dair “asgari okuma yükü” arayışının bir sonucu olan bu listede her yazarın en az bir eserinin ve onu tanıtan bir giriş metninin yer almasına dikkat edilmiştir. Bu liste konuya giriş mahiyetinde bir listedir; eğer kişi bir yazar hakkında kaydedilen eseri çok beğenmişse ve yeterli zamanı varsa, onun başka eserlerini okumayı sürdürebilir; aksi halde, listedeki metinleri kâfi kabul edip, yola devam edebilir. Eserlerine yer verilen yazarlar hakkında zikre değer araştırmalar Türkçe literatürde çok sınırlıdır; var olanların büyük bir kısmı da giriş mahiyetindeki bu liste için uygun değildir. Onların yerine, derli toplu bir manzara çizdiklerinden dolayı Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi maddelerine de yer verilmiştir.

Bu liste üç parçadan oluşmaktadır:
1) İslam dünyasının umumuna hitap ettiği kabul edilen kişiler
2) İslamcılık düşüncesini Ortadoğu ve Türkiye eksenli tartışan metinler
3) Öncelikle Türkiye’ye hitap eden simalar.

İkinci kısımda yer alan eserler maalesef İslam dünyasını kuşatan bir ufuk turu içermemekte. Türkiye eksenli son iki eser de hayli hacimli birer edisyon. Bunların baştan sona okunması yerine, içlerinden dikkat çeken yazıların okuma takvimine yayılarak ele alınması daha isabetli olur.

Liste hakkında iki tavsiye verilebilir. Birincisi, her yazara belirli bir süre ayırılması. İkincisi, okunanların başkalarıyla tartışılması. Bu çalışma için okuyucuların anlaşabileceği kişilerle dar kapsamlı bir okuma grubu oluşturması iyi olur. Bu grupların şekli ve usulü, grubu oluşturan kişilere göre değişebilir. İki kişinin iki haftada bir, bir araya gelip sadece ne okuduklarını ve okuduklarını beğenip beğenmediklerini birbirlerine söyleyip dağılmaları bile tek başlarına okumalarından daha verimli ve teşvik edicidir. İstifade edilmesi dileğiyle.

Cemaleddin Afgânî ve Muhammed Abduh
Muhammed Mahzumî Paşa. Cemaleddin Afganî’nin Hatıraları. Klasik Yayınları.
Karaman, Hayrettin. “Efgânî, Cemaleddin.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 10, s. 456-466. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Sait Özervarlı. “Muhammed Abduh.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 30, s. 482-487. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

Reşid Rızâ
Özgür Kavak. Modern İslâm Hukuk Düşüncesi. Klasik Yayınları.
Reşid Rızâ. İttihad-ı Osmani’den Arap İsyanına. Klasik Yayınları.
Reşid Rızâ ve Hayrettin Karaman. Gerçek İslam’da Birlik. İz Yayıncılık.

Muhammed İkbal
Ahmet Albayrak. Muhammed İkbal. Kaynak Kitaplığı.
Muhammed İkbal. İslam’da Dini Tefekkürün Yeniden Teşekkülü. Araf Yayınları.

Seyyid Kutub
İbrahim Sarmış. Bir Düşünür Olarak Seyyid Kutub. Fecr Yayınları.
Seyyid Kutub. Yoldaki İşaretler. Pınar Yayınları.

Mevdûdî
Mevdûdî. Gelin Bu Dünyayı Değiştirelim. İnkılap Yayınları.
Mevdûdî. Kur’an’a Göre Dört Terim. Hilal Yayınları.
S. Veli Rıza Nasr. Mevdudi ve İslami İhyanın Teşekkülü.Yöneliş Yayınları.

Ali Şerîatî
Ali Şeriati. Ali Şia’sı Safevi Şia’sı. Fecr Yayınları.
Ali Şeriati. İnsanın Dört Zindanı. Fecr Yayınları.
Ali Rahnema. Ali Şeriati: Bir İslami Ütopyacının Siyasi Biyografisi.Kapı Yayınları.

İsmail Râcî Fârûkî
İsmail Raci Faruki. Bilginin İslâmîleştirilmesi. Risale.
İlhan Kutluer. “Fârûkî, İsmâil Râcî.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 12, s. 178-181. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

Fazlurrahman
Alparslan Açıkgenç. “Fazlurrahman.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 12, s. 280-286. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Fazlurrahman. İslam ve Çağdaşlık. Ankara Okulu Yayınları.
Fazlurrahman. İslam. Ankara Okulu Yayınları.

Aliya İzzetbegoviç
Aliya İzzetbegoviç. Doğu Batı Arasında İslam. Ketebe Yayınevi.
Aliya İzzetbegoviç. İslam Deklarasyonu. Fide Yayınları.
Aliya İzzetbegoviç. Tarihe Tanıklığım. İstanbul: Klasik Yayınları.

Seyyid Hüseyin Nasr
William Chittick. S. Hüseyin Nasr’ın Temel Düşünceleri.İnsan Yayınları.
Seyyid Hüseyin Nasr. Genç Müslümana Modern Dünya Rehberi. İnsan Yayınları.
Seyyid Hüseyin Nasr. Bilgi ve Kutsal. İnsan Yayınları.

Muhammed Âbid el-Câbirî
Muhammed Âbid el-Câbirî. Arap-İslam Kültürünün Akıl Yapısı.Kitabevi.

Cevdet Said
Cevdet Said. Güç, İrade ve Eylem.Pınar Yayınları.

Ortadoğu’da ve Türkiye’de İslamcılık
İbrahim Ebu-Rabi. İslami Hareketin Entelektüel Kökenleri. Yöneliş Yayınları.
Yasin Aktay (ed.). Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce VI: İslamcılık. İletişim Yayınları.
İsmail Kara ve Asım Öz (ed.). Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi ve Hareketi: Sempozyum Tebliğleri. Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları.
Mümtazer Türköne, Azmi Özcan, Mehmet Akif Aydın ve Âlim Kahraman. “İslamcılık.”Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi,Cilt 23, s. 60-71. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Beşir M. Nafi. İslamcılık. Yarın Yayıncılık.

Said Halim Paşa
Hanefi Bostan. “Said Halim Paşa.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 35, s. 557-560. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Said Halim Paşa. Buhranlarımız ve Son Eserleri. İz Yayıncılık.

Bediuzzaman Said Nursi
Bediuzzaman Said Nursi, Lem’alar.
Metin Karabaşoğlu. “Said Nursî.” Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce VI: İslamcılık içinde, ed. Yasin Aktay, 270-289. İletişim Yayınları.

Mehmet Akif Ersoy
Mehmet Akif Ersoy. “Fatih Kürsüsünde.” Safahat içinde. Hece Yayınları.
Mehmet Akif Ersoy. “Süleymaniye Kürsüsünde.” Safahat içinde. Hece Yayınları.
Mithat Cemal Kuntay. Mehmet Akif Ersoy. Alfa Yayınları.

Necip Fazıl Kısakürek
Necip Fazıl Kısakürek. Çile. Büyük Doğu Yayınları.
Necip Fazıl Kısakürek. İdeolocya Örgüsü. Büyük Doğu Yayınları.
Rasim Özdenören. “Necip Fazıl Kısakürek.” Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce VI: İslamcılık içinde. İletişim Yayınları.

Nurettin Topçu
İsmail Kara. “Topçu, Nurettin.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 41, s. 248-253. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Nurettin Topçu. İsyan Ahlakı. Dergâh Yayınları.

Cemil Meriç
Mustafa Armağan. “Cemil Meriç.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 29, s. 190-191. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Cemil Meriç. Mağaradakiler. İletişim Yayınları.

Erol Güngör
Erol Güngör. İslam’ın Bugünkü Meseleleri. Ötüken Neşriyat.
Şeyma Güngör. “Erol Güngör.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 14, s. 305-307. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

Sezai Karakoç
Sezai Karakoç. Çağ ve İlham. Diriliş Yayınları.
Sezai Karakoç. Hızır’la Kırk Saat. Diriliş Yayınları.
Turan Karataş. Doğu’nun Yedinci Oğlu Sezai Karakoç. Kaknüs Yayınları.

İsmet Özel
İsmet Özel. Üç Zor Mesele. Tiyo Yayınevi.
İsmet Özel. Waldo Sen Neden Burada Değilsin. Tiyo Yayınevi.
İbrahim Tüzer. İsmet Özel: Şiire Damıtılmış Hayat. Akçağ Yayınları.

Rasim Özdenören
Rasim Özdenören. Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler. İz Yayıncılık.

One comment

  1. Değerli bir çalışma. Çağımızın Müslüman düşüncesi havuzuna katkı sağlayan isimlerinden en köşe taşlarını bir araya getirme çabanız takdire şayan. Listenizde göremediğimiz bir kaç münevveri de size hatırlatmak isteriz. Zira vereceğimiz isimler de Müslüman düşünce ve pratiğine katkı sağlayan köşe taşı isimlerdendir.

    Bir tanesi Müslümanların fikri dirilişinin gerekliliğini, bunu da ölü ve öldürücü fikirlerden arinarak yapabileceğini anlatan değerli bir münevver Malık Bin Nebi’dir.

    Diğeri Turkiyede Islamın modern fikir ve ideolojilerin tasallutundan arinarak özgün ve kendine güvenen bir tarzla ülke insanına aktaran bir isim. Bu minvalde doneminde özgün fikir ve pratikler(Iktidar,televizyon, parti, ajans, kamplar, konferanslar, sohbetler vd çalışmaları) üreten ve bunun bedelini ödeyen bir münevver olarak Ercümend Özkan’dır.

    Son olarak genç yaşta ailesiyle başlayan ilim mecrasında sürekli üzerine koyarak ilerleyen mühim bir mütefekkir. Kendisi ismi ve vilayetinin adıyla birlikte bir ekol olarak anılır. 40 civarında eseri bulunur. Merhum Kısakürek ‘in ifadesiyle (ozetle) Malatyada uğranılması gereken bir ilim merkezinin köşe taşı ismi Çekmegil ‘den bahsediyoruz. Siyasetten iktisada, ahlaktan bilgiye… bir çok başlıkta yazmış, konferanslar vermiş ve ülkenin entelijansiyasiyla bunları paylaşmıştır. Bu mühim çabaları onu müslüman camiada nam sahibi kılmıştır. Öyleki fikirleri politikacıları dahi etkilemiştir. Ornegin msp kurulum aşamasında kendisine Necmettin Erbakan tarafindan kuruculuk teklif edilmistir. Ancak o bunu reddetmis ve siyasetin daha özgün bir fikri zeminde ve yetişmiş bir kitleyle yapılmasını vurgulayarak ilmi-kilturel iktidarin/gücün önemine atıf yapmıştır.

    Bu üç münevverin eserleri incelenip tavsiye edildiği takdirde okuma yelpazesinin daha da ivme kazanacağını düşündüğümüzden katkı sağlamak istedik.

    Selam ile

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s